Je franchise is eigen kapitaal: reken wanneer ze loont

Door de redactie HisInvest · 6 november 2026

Een hogere franchise bespaart je premie, maar bij schade betaal je het verschil zelf. Een deuk die je zelf veroorzaakte kan je 500 euro kosten, en dan blijkt of de keuze een berekende was of niet.

De franchise, ook je eigen risico in de autoverzekering genoemd, is het bedrag dat je per schadegeval zelf draagt wanneer je in de fout bent. Wie een polis kiest, beslist dus meteen hoeveel schade je zelf draagt en hoeveel liquiditeit je daarvoor achter de hand houdt. Dat is dezelfde afweging die je in je portefeuille maakt, alleen staat ze nu op je verzekeringsoverzicht. Hieronder vind je een rekenmethode om te bepalen wanneer een lage franchise zich terugverdient, en een test in drie vragen om te beslissen of je eigen risico moet stijgen, blijven of dalen.

Belangrijkste inzichten

De franchise is een stuk eigen risicokapitaal: het bedrag dat je bij een schadegeval zelf draagt, en dat dus beschikbaar moet zijn.
Je kunt uitrekenen na hoeveel schadevrije jaren een lage franchise zich terugverdient. In het rekenvoorbeeld hieronder ligt dat break-evenpunt op ongeveer 7 jaar.
Het verschil tussen verzekeraars is in de vergeleken voorbeelden groter dan het effect van de franchise zelf.
Een hogere franchise is vooral zinvol als je het bedrag cash hebt, zonder beleggingen of noodbuffer in slechte omstandigheden aan te spreken.

Wat is een franchise, en waar zit ze in je polis?

De franchise, ook vrijstelling genoemd, is het bedrag in het contract dat je als verzekeringnemer zelf betaalt bij een schadegeval waarbij je in de fout bent. De hoogte verschilt per contract en per verzekeraar. Het principe is niet beperkt tot één type polis: een vrijstelling vind je in een brand- of woningverzekering, maar ook in een autoverzekering. In alle gevallen is het het deel van de schade dat je bewust bij jezelf laat.

Waar speelt ze wel, en waar niet?

Binnen de autoverzekering is het nuttig te weten waar het eigen risico zit, want enkel daar kies je zelf hoeveel je draagt:

BA-verzekering: hier komt geen franchise aan te pas. Ze dekt de schade aan derden wanneer jij aansprakelijk bent, en dat is geen vermogen dat je zelf kiest te dragen.
Mini-omnium: meestal komt er geen vrijstelling aan te pas. Sommige verzekeraars rekenen er wel een aan voor diefstal, of voor glasbreuk bij een niet-erkende hersteller. Voor brand en natuurkrachten speelt ze niet.
Omnium: hier ligt de keuze het meest open, en hier verschuift de franchise het grootste bedrag.

Dat laatste is de kern van de redenering. Alleen bij schade aan je eigen wagen, een bezit van jou, kun je zelf kiezen hoeveel je draagt.

Hoeveel jaar zonder schade heb je nodig om een lage franchise te laten renderen?

Het antwoord hangt af van de extra premie die een lagere franchise kost. De rekensom is eenvoudig: franchise gedeeld door extra jaarpremie geeft het aantal schadevrije jaren waarna je beter af was met de hogere franchise.

De bedragen hieronder zijn illustratief en niet afkomstig van één polis. Het bedrag van 70 euro extra premie is een aanname voor de berekening.

Het basisvoorbeeld

Een omnium met een lagere of nulfranchise kost meer premie. Een franchise van 0 procent is volgens autoverzekering-berekenen.be beschikbaar als optionele extra voor een full omnium. Stel dat een omnium met 0 euro franchise ongeveer 70 euro per jaar meer kost dan een omnium met 500 euro eigen risico:

Extra premie voor 0 euro franchise: ongeveer 70 euro per jaar.
Eigen risico dat je bij een schadegeval zelf zou dragen: 500 euro.
Break-even: 500 ÷ 70 ≈ 7,1 jaar.

Wie dus ruim zeven jaar geen enkele schade veroorzaakt, heeft met de hoge franchise meer overgehouden. Een enkel schadegeval ervoor keert de rekening om.

De les: vul steeds je eigen offertes in. Het break-evengetal verschilt per verzekeraar en per profiel, en het zegt niets over wat in jouw geval de beste keuze is. Het maakt wel zichtbaar wat je met een franchise eigenlijk inzet.

Wat levert meer op: een andere franchise of een andere verzekeraar?

Een andere verzekeraar levert in de vergeleken voorbeelden meer op dan een andere franchise. Het franchiseverschil lijkt groot als je het in procenten leest, maar de euro's vertellen een ander verhaal.

Volgens een vergelijkingspagina voor omnium zonder franchise (autoverzekering.vlaanderen) kan een omnium zonder franchise tot 120 euro of meer goedkoper zijn dan een omnium met franchise, in het voorbeeld met een franchise van 500 euro. Dat is contra-intuïtief, omdat je verwacht dat een lager eigen risico meer kost. Het toont vooral dat prijsverschillen per aanbieder anders kunnen uitvallen, en ook afhangen van voertuig, leeftijd en het moment van de simulatie. Valt de variant zonder franchise goedkoper uit, dan hoef je niets terug te verdienen: dan is ze meteen voordeliger.

De spreiding tussen aanbieders is nog groter. In dezelfde vergelijking lopen de prijzen voor een Full Omnium + BA uiteen van 703 tot 1.260 euro, voor dezelfde auto en dezelfde persoon. Het verschil bedraagt 557 euro per jaar, ongeveer 4,6 keer het franchiseverschil van 120 euro uit dezelfde bron.

Het is een bruikbare vergelijking, geen exacte. De afschrijvingsvoorwaarden verschillen tussen verzekeraars (na 6, 12, 18 of 36 maanden, of vanaf de eerste maand), dus de prijzen zijn niet strikt vergelijkbaar. Toch blijkt hieruit dat naast de franchise de keuze van de verzekeraar het grootste deel van het voordeel bepaalt.

De praktische volgorde: vergelijk eerst aanbieders, en stel pas daarna je franchise af. Anders optimaliseer je een bedrag van enkele tientallen euro's terwijl er honderden op tafel liggen.

Hoeveel vermogen beschermt je omnium nog na enkele jaren?

Een wagen is een bezit dat in waarde daalt, en dat verandert de rekening. De te beschermen waarde slinkt, terwijl de franchise een vast bedrag blijft.

De vergelijkingspagina van autoverzekering-berekenen.be geeft een voorbeeld met een nieuwe Volkswagen Golf 85 kW van 33.500 euro inclusief btw, die minder dan 10.000 km per jaar rijdt (tarieven 2026). Op diezelfde pagina staat bij de kilometerverzekering dat de waarde van de auto wordt verminderd met 15 procent per jaar vanaf de 13e maand of 10.000 km.

Een rekenhypothese

De bron zegt niet of die vermindering lineair of samengesteld loopt. Neem voor de illustratie aan dat ze lineair op de nieuwwaarde werkt:

15 procent van 33.500 euro is 5.025 euro per jaar.
Na drie keer aftrek blijft er 18.425 euro verzekerde waarde over.
Na ongeveer 6,7 aftrekken zou er in die hypothese niets meer overblijven.

Dit geldt enkel voor die formule en mag niet veralgemeend worden naar alle verzekeraars. De les is wel algemeen: een franchise van 500 euro weegt veel lichter op een nieuwe wagen van 33.500 euro dan op een wagen waarvan de verzekerde waarde sterk gedaald is. Naarmate de waarde afneemt, wordt de vraag of je de omnium nog wilt houden steeds zwaarder, naast de vraag hoe hoog het eigen risico moet zijn.

Een franchise-test in drie vragen

Een hogere franchise heeft zin voor wie weinig of geen ongevallen had en zich voorzichtig inschat. Maar het bedrag, enkele honderden euro's, moet beschikbaar en aanspreekbaar zijn bij een schadegeval. Drie vragen helpen om dat te toetsen:

Staat het bedrag cash klaar? Kun je de franchise betalen zonder beleggingen te verkopen of je noodbuffer aan te spreken op een slecht moment? Zo niet: verlaag de franchise of laat ze staan.
Klopt je schadehistoriek met het break-evengetal? Vergelijk het aantal jaren uit de rekensom (bijvoorbeeld de ruim 7 jaar uit het basisvoorbeeld) met je eigen ervaring. Wie al jaren schadevrij rijdt en dat blijft verwachten, kan de hogere franchise overwegen. Wie recent schade had, laat ze beter ongemoeid.
Hoeveel waarde beschermt de omnium nog na afschrijving? Wanneer de verzekerde waarde sterk gedaald is, is het de moeite waard na te gaan of de omnium nog opweegt tegen de premie.

Dit is een denkkader, geen advies. Het stelt je een vraag over liquiditeit voor je er een over premie stelt.

Veelgestelde vragen

Wanneer vergelijk ik best mijn autoverzekering?

Jaarlijks, idealiter enkele maanden vóór de vervaldag van het huidige contract. Dan heb je tijd om offertes naast elkaar te leggen en je franchise opnieuw te toetsen.

Hoe tel ik mijn franchise op bij andere eigen risico's?

Tel de franchise van je autoverzekering bij de andere eigen risico's die je draagt, zoals een vrijstelling in je woningpolis. Zo zie je of de reserve die je al hebt voor onverwachte uitgaven alles samen aankan.

Conclusie: een jaarlijkse risicobegroting in plaats van een vaste polis

Premie en franchise horen samen op één regel: als jaarlijks herzienbare risicopost, vergelijkbaar met de risico's die je in een beleggingsportefeuille neemt. De juiste vraag is niet 'hoe laag kan mijn premie?', maar 'welk bedrag kan ik schadevrij dragen zonder dat het mijn andere doelen raakt?'. Dat antwoord verandert met je spaarpot, je auto en je rijgedrag. Een logische volgende stap is daarom je franchise elk jaar naast de resterende verzekerde waarde van je wagen te leggen.

--- Dit artikel is uitsluitend ter informatie en vormt geen financieel of verzekeringsadvies. Raadpleeg een erkend financieel adviseur of verzekeringsmakelaar voordat je een beslissing neemt over je verzekering.